Srbija čuva strane svedoke saradnike

Jedinica za zaštitu svedoka MUP-a Srbije trenutno je angažovana na čuvanju nekoliko svedoka saradnika iz drugih država. Oni su ovaj status dobili u sudskim postupcima koji su vođeni protiv tamošnjih kriminalnih organizacija.

Zbog bezbednosnog rizika, ovim „pokajnicima“ je kao „zaštitna zemlja“ određena druga država, a u Srbiju su dovedeni u postupku policijske razmene. Istovremeno, nekoliko naših zaštićenih svedoka, među kojima su Dejan Milenković Bagzi i Nenad Šare, nalaze se pod pokroviteljstvom policija drugih država.
– Tačan broj stranih svedoka koji su pod zaštitom naše policije je strogo čuvana tajna. Tajni su i njihovi identiteti, lokacije na kojima se čuvaju, a ceo postupak izveden je u saradnji sa stranim policijama, po posebnoj proceduri koja podrazumeva najviše bezbednosne standarde – kaže za „Blic“ izvor iz vrha MUP-a Srbije.
Isti stepen tajnosti važi i za lokacije na kojima se čuva nekoliko svedoka saradnika, koji su ovaj status dobili u postupcima pred srpskim pravosuđem. „Najčuvaniji“ su premešteni u inostranstvo, i to je jedini poznati podatak.
– Ko je od svedoka saradnika u kojoj zemlji pod zaštitom, poznato je samo najvišem policijskom rukovodstvu zemalja koje „razmenjuju“ svedoke. Ali, ni policija ne zna pravi identitet ovih osoba, jer je to jedna od mera kojom se svedocima garantuje bezbednost – objašnjava naš izvor.
Od Ljubiše–Buhe Čumeta, prvog našeg svedoka saradnika, kome je ovaj status dodeljen početkom 2003, u Srbiji se još devetoro osoba našlo pod ovakvom vrstom policijske zaštite. Osmorica svedoka saradnika bili su članovi organizovanih kriminalnih grupa, dok su dvojica učestvovala u ratnom zločinu na Ovčari. Jedan svedok saradnik je ubijen, a jedan je izgubio taj status nakon što je promenio iskaz.
Buha je prvi počeo da govori o unutrašnjoj organizaciji jedne ozbiljne kriminalne organizacije – zemunskog klana, nakon što su u avgustu 2002. pokušali da ga ubiju. U atentatu je ubijen njegov telohranitelj Ivica Nikolić, a u decembru iste godine zemunci su minirali Buhino preduzeće „Difens road“. Strah od njegovog svedočenja, kako je sud utvrdio u presudi, bio je jedan od razloga što su Milorad Ulemek Legija i Dušan Spasojević doneli odluku da ubiju premijera Zorana Đinđića.
Nakon atentata 12. marta 2003. i početka akcije „Sablja“, za svedoke saradnike se kandiduju Zoran Vukojević Vuk i Miladin Suvajdžić – Đura Mutavi. Oni postaju svedoci saradnici i svedoče u postupcima za ubistvo premijera i protiv zemunskog klana za više ubistava, tri otmice i dva teroristička napada. U istim postupcima status svedoka saradnika dobio je 23. juna 2006. Dejan Milenković Bagzi.
Ovi svedoci saradnici imali su različite sudbine. Vukojevića su 3. juna 2006. ubili, kako se pretpostavlja, odbegli pripadnici zemunskog klana. Milenković i Suvajdžić našli su se pod specijalnim merama zaštite, dok Buhi ta vrsta bezbednosti nije uspela da se nametne. I dalje je u Srbiji, ponovo se bavi asfaltiranjem puteva, a njegovo obezbeđenje je klasično, nekoliko policajaca i jedno službeno vozilo.
Naredni svedoci saradnici kandidovani su u postupku protiv kruševačke kriminalne grupe Zorana Jotića Jotke. Uhapšeni su dva dana posle ubistva premijera, a ubrzo dvojica pripadnika ove grupe prihvataju da uz status svedoče protiv dojučerašnjih saradnika: Slavoljub Marinković i Vladan Kojić.
Marinković je, međutim, na suđenju promenio iskaz. Istog dana, tužilaštvo je protiv njega ponovo pokrenulo krivični postupak, u kome je osuđen na tri godine zatvora.
Svedok saradnik imao je ključnu ulogu i u rasvetljavanju zločina režima Slobodana Miloševića. Nenad Šare – Škene, pripadnik JSO i šef Ulemekovog obezbeđenja, u tom statusu svedočio je u postupku za ubistvo Ivana Stambolića i atentat na Vuka Draškovića u Budvi. Svedočio je i na suđenju za ubistvo premijera u kome je kao običan svedok potvrdio da je puška iz koje je ubijen Zoran Đinđić pripadala JSO. Šare se, kao i Milenković, nalazi pod policijskom zaštitom na tajnoj lokaciji izvan Srbije.

Slučaj Sretena Jocića
Ukoliko sa Specijalnim tužilaštvom napravi dogovor o dobijanju statusa zaštićenog svedoka, Sreten Jocić, zvani Joca Amsterdam, bi se našao pod zaštitom neke strane policije. Za sada je sigurno samo da u tom slučaju Jocić ne bi bio čuvan u državama koje od njega traže informacije da bi raskrinkale kriminalne organizacije na svojoj teritoriji. To su Srbija, Hrvatska, Bugarska i Holandija.
Srbija od Jocića očekuje da saopšti imena naručilaca i izvršilaca nerešenih ubistva u poslednjih trinaest godina, dok Hrvatska traži imena glavnih nalogodavaca ubistva Ive Pukanića, ali i informaciju o mestu gde se pohranjeni dijamanti koje je ukrao general Vladimir Zagorac.
I bugarsku policiju veoma zanima ono što Jocić ima da kaže o organizovanom kriminalu u njihovoj zemlji. Posebno su zainteresovani za rasvetljavanje ubistva Milča Boneva, zvanog Baj Mile, u julu 2004. godine. Bugarskoj policiji još nije jasno da li su Baj Mileta ubili Jocini plaćenici ili suparnička ekipa koja je nasledila Polija Panteva ubijenog u martu 2001. u Arubi.
I holandska policija bi Jocićevim svedočenjem mogla da razreši seriju ubistava koja su se dogodila u toj zemlji.